Projekt poświęcony jest jednemu z najistotniejszych tematów kultury:
Miastu Idealnemu i jego bratu, Miastu Niewidzialnemu. Czterdziestu artystów podejmuje
i komentuje tę ideę w dwóch europejskich miastach, Zamościu w polsce oraz Poczdamie
w Niemczech, które do dziś zachowały układ miasta idealnego.


Od czasów renesansu artyści intensywnie interesowali się koncepcją miasta idealnego,
chociaż wiele z nich pozostało niezrealizowanymi, niewidzialnymi miastami. Było tak
aż po ‚New Babylon’ Constanta i projekty grupy Archigram w latach 60. Jednak w ciągu
ostatnich 25 lat koncepcja ta nie odgrywała istotniejszej roli w artystycznym dyskursie,
choć zestaw tematów przestrzeń/dom/miasto stanowił punkt wyjścia dla prac wielu
artystów. Brak myślenia utopijnego, wyraźnie widoczny w przestrzeni politycznej i
społecznej, przeniósł się również i na sztukę.


Koncepcja miasta idealnego związana była zawsze z pytaniem o to, jak możliwie
najlepiej zorganizować społeczeństwo. Stąd też przemyślenia dotyczące formy
idealnego miasta często rozwijały się równolegle do społeczno-politycznych utopii.
Ów bardzo wyraźny dzisiaj brak zainteresowania tematem „miasta idealnego” bierze
się niewątpliwie z dotykającego współcześnie wszystkie utopie zasadniczego
podejrzenia o bliskie związki z totalitaryzmem. Tworzone wedle reguł geometrii,
zazwyczaj na planie prostokątnej siatki, idealne miasta miały być widomym znakiem
i wyrazem racjonalności człowieka. Wykorzystanie siatki strukturalnej jako podstawy
planu miasta znajdowało często swoistą kontynuację w kształcie poszczególnych
budynków, których formy i fasady stanowiły wariacje tych samych modułów
podstawowych.


Dziś koncepcja miasta idealnego fascynuje przede wszystkim z estetycznego punktu
widzenia. Jednak to nie konsekwentny układ geometryczny i klarowny podział stanowią
o ich atrakcyjności, a wyczuwalny pod powierzchnią duch utopii – w całej swojej
zdradliwej głębi. Szczególnie dziś, kiedy dyskusja na temat przestrzeni miejskiej
wyznaczana jest przez tematy doraźnie, takie jak „Megalopolis” bądź zjawisko
„kurczących się miast” („shrinking cities”), nowe spojrzenie na koncepcje miasta
idealnego, jak również poszukiwanie śladów wielu niewidzialnych miast, wydaje nam
się szczególnie zasadne i potrzebne.


Projekt Miasto Idealne – Miasta Niewidzialne będzie realizowany przez wielu partnerów
i obejmie 40 artystów z 12 europejskich i 6 pozaeuropejskich krajów. Towarzyszyć mu
będą dwa sympozja oraz wyczerpujący katalog.
W każdym z miast planowana jest prezentacja w przestrzeni publicznej ok. 20 prac,
w większości stworzonych na miejscu specjalne na tę wystawę, odnoszących się do
konkretnej przestrzeni miejskiej oraz do uwarunkowań architektonicznych i
historycznych. Obok placów i ulic częścią wyznaczanego przez instalacje szlaku staną
się publiczne i częściowo publiczne wnętrza, takie jak dziedzińce, pasaże, muzea
historyczne, synagogi, kościoły, bądź opuszczone budynki. Drugą dużą część projektu
stanowić będzie składająca się z kilku części wystawa, odnosząca się do centralnego
zagadnienia. Podobnie jak interwencje artystów w przestrzeni publicznej, wystawa
odbywać się będzie w kilku miejscach, położonych w niewielkiej odległości od siebie.



Artyści: Tarek Al-Ghoussein, Francis Al˙s, Carl Andre, Archigram, Colin Ardley,
Tim Ayres, Miroslaw Balka, Daniela Brahm, Pedro Cabrita Reis, Rui Calçada Bastos,
Constant, Jonas Dahlberg, Tacita Dean, Jarosław Fliciński, Carlos Garaicoa,
Dan Graham, George Hadjimichalis, Rula Halawani, Franka Hörnschemeyer,
Cragie Horsfield, Katarzyna Józefowicz, Jakob Kolding, Ola Kolehmainen,
Lucas Lenglet, Sol LeWitt, David Maljkovic, Gerold Miller, Matthias Müller,
Teresa Murak, Brian O’Connel, Daniel Roth, Albrecht Schäfer, Kai Schiemenz,
Les Schliesser, Melanie Smith, Monika Sosnowska, David Tremlett, Anton Vidokle,
Lawrence Weiner, Tilman Wendland, Krzysztof Zieliński.


Kuratorami projektu Miasto Idealne – Miasta Niewidzialne są Sabrina van der Ley i
Markus Richter, European Art Projects.